INTEGRATIE VAN DUURZAME FRUITTEELT IN VERSTEDELIJKTE GEBIEDEN
De Nederlandse hardfruitketen moet verduurzamen om zijn sterke positie te behouden. De vatbaarheid van de huidige appelrassen voor schimmelziekten is daarbij een belangrijk knelpunt, want om die reden moeten telers nog altijd aanzienlijke hoeveelheden fungiciden gebruiken. De integratie van duurzame fruitteelt in verstedelijkte gebieden kan een belangrijke bijdrage leveren aan de zichtbaarheid van de sector, de landschappelijke waarde van de fruitteelt en daarmee aan het noodzakelijke maatschappelijk draagvlak voor behoud van de teelt in Nederland. Daarom zochten we in dit project naar de ontwikkeling van nieuwe, schimmelresistente rassen. Hierdoor kan het gebruik van fungiciden in de toekomst fors teruggebracht worden.
SCHIMMELRESISTENTE RASSEN DANKZIJ NIEUWE TECHNOLOGIE
Met gangbare veredelingstechnieken kost het ontwikkelen van nieuwe, schimmelresistente rassen minstens 25 jaar. Met behulp van moderne, moleculaire technieken kan dat veel sneller. Met deze technieken kunnen we specifi eke resistentiegenen identificeren en deze vervolgens met behulp van genetische modifi catie in appelintroduceren. Echter: genetische modifi catie is maatschappelijk omstreden. Met name het gebruik van genen uit andere, niet kruisbare soorten stuit op morele bezwaren. Om deze maatschappelijke bezwaren te omzeilen is een andere vorm van genetische modificatie ontwikkeld: cisgenese. Het verschil tussen transgenese en cisgenese is de bron van het gen. Bij transgenese worden soortvreemde genen ingebracht die men niet met klassieke methoden kan inkruisen. Cisgenese gebruikt alleen natuurlijke genen die ook via klassieke veredeling kunnen worden ingekruist in een plantensoort.
COMMUNICATIE OVER CISGENESE
Cisgene planten vallen in de EU onder de strenge Europese regelgeving voor genetisch gemodificeerde organismen. Om die reden zouden cisgene plantenrassen in de huidige situatie onderworpen moeten worden aan geld- en tijdverslindende toetsen op veiligheid voor milieu, voedsel en voeder. Dit zou dermate hoge kosten met zich meebrengen dat markttoelating niet betaalbaar meer zou zijn voor het midden- en kleinbedrijf. In dit TransForumproject is zwaar ingezet op communicatieactiviteiten richting wetenschappelijke ‘community’, overheid en (nationale) politiek, om hen er van te overtuigen dat cisgenese net zo veilig is als klassieke veredeling. Daarom zou cisgenese uitgezonderd moeten worden van de Europese toelatingsvereisten voor genetisch gemodificeerde organismen. De communicatieactiviteiten hebben tot veel aandacht van Nederlandse politici voor cisgenese geleid. Diverse politieke partijen steunen een snelle en betaalbare toelatingsprocedure voor cisgene gewassen.
